De bierkamer

ER KOMT WEER LEVEN IN DE BROUWERIJ

Dit najaar 2020 al twee brouwdagen achter de rug … Gelukkig want een brouwseizoen voor de amateur duurt niet zo lang. We hebben nu een quadruppel gebrouwen. Deze zal als “Christmass” in de bar aangeboden worden vanaf dec 2020.
We hebben nog enkele brouwsels op ’t oog. De “Dry Grass” die Dirk DM brouwde valt goed in de smaak en verdient navolging.
En de “limited edition” van een blond degustatiebier was al te rap “soldaat gemaakt” door de vaste klanten. Dus voor herhaling vatbaar. Dirk en Kris sloegen met dat bier dus de nagel op de kop.
Maandag 26 okt terug (coronaveilig) aan de slag gegaan om “Dry Grass” bier te brouwen. Deze zomertopper hopen we ook in de winter vlot over de “toonbank” zien te gaan.

In de toekomst, als Covid19 het terug toelaat, overwegen we ons aperitief bier “Kitelbuyck” terug zelf te brouwen. Het is een mooi schuimend, droog, blond bier. Met een goede portie Magnumhop voor de bitterheid en de klassieke Saaz-hop voor de goede neus. De huidige versie, elders gebrouwen, is ok maar met het ouder worden wijkt het toch merkelijk af van wat wij voor ogen hadden.
We gebruiken voor dit bier al geruime tijd de T-58 van Safale waarbij we mikken op zijn fruitig karakter. Bij het bottelen gebruiken we meestal de S-04. Eveneens van Saf-ale. Een gist met zeer goede uitvlokking. Dus op ± korte tijd na het bottelen een helder bier in de fles ! Probeersels met een WB-05 gist bij het bottelen gaven ook goede resultaten bij het bottelen. Eveneens een zeer goede uitvlokking. Natuurlijk met een ietsje ander karakter als resultaat. Die WB is immers een gist voor “Weizenbier”
Blijft onze “Snijder”. Nog steeds met een goede portie amber mout en door de uitgelezen kruidentoevoeging bij het koken houden we ook met dit bier een gildeklassieker in huis. Zal terug in de brouwplanning opgenomen worden. Voor ons Jubileumbier editie 2022 (40 jaar Vaatje) zoeken we naar een blonde forse trippel die dan ook een vaste waarde in ons gamma kan worden.
Deze winter 2020 – 2021 gaan we  terug aan de slag van zodra we mogen. Er staat eerst en vooral een “Overall” op het programma alsook Kitelbuyck en Toffe Pee. Ons winterbier (zie hierboven) zal tegen ½ december goed op dronk zijn. We gaan dit brouwseizoen eindigen met enkele zomerbiertjes.
WIE GRAAG in ’t NAJAAR 2020 (vanaf oktober) EEN BROUWSEL MEE-MAAKT: contacteer Frans De Block of Dirk De Mol.
Leden mogen eventueel voor zich ook een brouwsel komen doen onder begeleiding. Eveneens in afspraak met Dirk DM of Frans DB.
Denk er wel aan: onze (nieuwe) installatie is rendabel tussen de 70 en 100 liter !
Voor kleinere brouwsels zijn de leden beter af met de kleine “uitleen – meeneem” installatie.
Tot op een brouwdag; hopelijk nog dit jaar 2020 ??

2017  VAATJE ‘S  BROUWMARATHON;  35 Jaar Vaatje = 35 uur brouwen !
Om ons 35-jarig bestaan in de verf te zetten heeft de Wijn- en Biergilde ’t Vaatje vzw op 24, 25 en 26 maart maar liefst 35 uur continu gebrouwen. En dit met niet minder dan 3 (zelfgemaakte) brouwinstallaties!
Inpikkend op de belangstelling voor speciaalbieren en de stijgende interesse voor het brouwen van eigen bier, waagde ’t Vaatje zich toen aan deze krachttoer.
Blond, amber, bruin en zwart bier zal door de ‘Vaatjesbrouwers’ uit de ketels getoverd worden.
Bitter Blond, Sterke Blonde, Barley Wine, Gouden Tripel, Saisons- en Bockbier, Porter en Quadruppel staan op het programma en beloven een gans kleur en smaakpallet.
Maar ook speciallekes zoals Rauchbier, Speciale Belge, Rusian Imperial en Koffie Stout strelen binnenkort de smaakpapillen van de bierminnende leden.
Een echte uitdaging werden Kiwibier, Mandarijn(hop)bier, Marshmallowstout en Brettano-blond. Zowel voor de brouwers als voor de proevers. En het ene had al wat meer succes dan het andere !
En alle bieren moeten toch in de smaak gevallen zijn want, buiten het Rauchbier, zijn ze allen geruime tijd niet meer in voorraad.
David Steeman, Dirk De Mol, David Moens en Frans De Block hebben toen, geholpen door meerdere vrijwilligers, dit alles tot een goed einde gebracht.
Logistieke steun kwam er dankzij “chef-brouwer” Marc De Bondt en Dimitri & Marc van brouwerij ’t Kroontje (Rebelle bieren). Inderdaad er moest heel wat mout, hop, gist, bierflesjes en bakken bij de werk gehaald worden.
Tijdens deze brouwmarathon zette ’t Vaatje zijn deuren open en was de bar de ganse tijd operationeel dankzij verschillende leden-vrijwilligers. Doorlopend worden er lekkere knabbels en (bescheiden) animatie voorzien.

Bier en HOP

Bier is eigenlijk niets meer dan een vergist zoet papje van water en gemalen mout op smaak gebracht met extra’s.
Eén van die populaire extra’s zijn de vrouwelijke hopbellen. Die hopbellen behoren tot een snelgroeiende klimplant die tot wel 6 à 8 meter hoog kan groeien. De hop verdrong in de loop der geschiedenis de kruiden als extra uit het bier. Enerzijds omdat de teelt van hop gemakkelijker is en de opbrengst dus hoger. Verder bevat hop betere smaakeigenschappen dan elk voorafgaand kruid. Bij het gebruik van kruiden maakt men steeds een samenstelling
hiervan. Hop alleen kan voor de bitterheid zorgen en heeft het vermogen het bier beter te beschermen tegen infecties
dan de kruidenmengsels. In plaats van kruiden te gebruiken om het suikerpapje smaak te geven, kan je met één kruid, namelijk hop, goed bierbrouwen.
Momenteel is hop zo vergroeid met bier dat men dit in één adem het vierde ingrediënt noemt.
Hop is inheems in Europa, Noord-Amerika en Azië. Dankzij verfijnde teeltprogramma’s zijn er ondertussen productievere en ziekteresistente
planten wereldwijd beschikbaar. De belangrijkste teeltgebieden zijn nu de VS, Nieuw-Zeeland, Groot-Brittannië, Duitsland, Tsjechië, China, Polen en Australië.
Brouwers maken graag onderscheid tussen bitter- en aromahoppen. Dit geeft een mooi overzicht maar het is ook slechts een indeling om de hoprassen overzichtelijk te houden. Je kan namelijk met elke hop je bier bitteren en aroma geven.

Elke hop heeft zijn identiteit en het is aan de brouwer om die te kennen en uit te spelen in zijn bier. Niet zo een gemakkelijk opdracht. Wat voornamelijk telt bij hop zijn de alfa- en Betazuren en de hopoliën. De zuren geven voornamelijk de bitterheid (en wat aroma). De hopoliën geven het aroma.
De zuren, die niet wateroplosbaar zijn, leveren voornamelijk dus de bittere smaak. Tenminste als je ze een minimum van 60 minuten kookt (90minuten om tot het maximum te geraken).
Tijdens het koken worden de alfazuren omgezet in iso-alfazuren (dit noemt men in de vakliteratuur isomerisatie). Het zijn deze iso-alfazuren die de gewenste bitterheid geven. Wanneer je hop koopt staat op de
verpakking het gehalte aan alfazuur. Dit gehalte daalt in de tijd afhankelijk van hoe je de hop bewaart. Bewaar ze het liefst in de koelcel, koud en donker. De hopbitterheid drukt men uit in IBU- waarden ofte International Bittering Units.
1 IBU = 1 milligram van iso-alfazuur per liter bier.
Helaas gaat veel bitterheid verloren tijdens het brouwproces. Zoals in de kookketel waar je bij langer dan 90 minuten koken terug een de-isomerisatie krijgt. Ook verlies je bitterheid tijdens de vergisting, lagering en ook tijdens de botteling en bewaring van het bier.
Zo komt het rendement voor een amateurbrouwer te schommelen rond de 25%. Wens je dus een bier te brouwen met een bepaald IBU dan dien je het IBU-gehalte maal 4 te doen en verder te rekenen om de gewenste
bitterheid te krijgen.
Een weetje voor de brouwers is dat de verzadigingsdrempel op 120 IBU ligt. Bieren met een hoger IBU-gehalte proef je als 120 IBU. Verder proef je de smaakverschillen in bitterheid slechts met een sprong van 5 IBU’s. Tussen 0 en 40IBU proef je de verschillen scherper dan bij hogere waarden. Een bier met 81 IBU of 83IBU…; je bent een kei als je
het verschil proeft? Maar de neus wil ook wat. Die neus ruikt de hopoliën, een combinatie van tal van stoffen waarbij de terpenen van belang zijn omdat zij de typische hopgeur geven en ook bij de voornamelijk nieuwe hoppen verantwoordelijke zijn voor de citrus-achtige geuren.
Hoppen met veel hopoliën worden als aromahoppen aangeduid. Deze worden gebruikt op het einde van de kooktijd of als toevoegsel bij de lagering (dry hopping). Hopoliën kunnen ook nog toegevoegd worden net voor het bottelen. Ze komen dan wel uit een flesje.
Bieren met een stevige bitterheid en hoparoma worden nu graag gedronken. Helaas gaan zowel de bitterheid als het aroma in de tijd achteruit. Het aroma nog vlugger dan de bitterheid! De daling start namelijk al na 1 maand en je proeft het zeker na 6 maand.

Dus ik zou zeggen drink je bier snel op!
Brouwgroetjes van David Moens