De bierkamer

Bier maken …

Alle problemen worden simpel als ze maar in kleine stukjes worden verdeeld en duidelijk uitgelegd worden.
Zo ook bier brouwen.

Indien je echt wenst zelf bier te brouwen, kan je natuurlijk nog steeds best een cursus volgen in het vaatje, want niets gaat boven het echt doen om het te begrijpen

 

Bier en HOP

Bier is eigenlijk niets meer dan een vergist zoet papje van water en gemalen mout op smaak gebracht met extra’s.
Eén van die populaire extra’s zijn de vrouwelijke hopbellen. Die hopbellen behoren tot een snelgroeiende klimplant die tot wel 6 à 8 meter hoog kan groeien. De hop verdrong in de loop der geschiedenis de kruiden als extra uit het bier. Enerzijds omdat de teelt van hop gemakkelijker is en de opbrengst dus hoger. Verder bevat hop betere smaakeigenschappen dan elk voorafgaand kruid. Bij het gebruik van kruiden maakt men steeds een samenstelling
hiervan. Hop alleen kan voor de bitterheid zorgen en heeft het vermogen het bier beter te beschermen tegen infecties
dan de kruidenmengsels. In plaats van kruiden te gebruiken om het suikerpapje smaak te geven, kan je met één kruid, namelijk hop, goed bierbrouwen.
Momenteel is hop zo vergroeid met bier dat men dit in één adem het vierde ingrediënt noemt.
Hop is inheems in Europa, Noord-Amerika en Azië. Dankzij verfijnde teeltprogramma’s zijn er ondertussen productievere en ziekteresistente
planten wereldwijd beschikbaar. De belangrijkste teeltgebieden zijn nu de VS, Nieuw-Zeeland, Groot-Brittannië, Duitsland, Tsjechië, China, Polen en Australië.
Brouwers maken graag onderscheid tussen bitter- en aromahoppen. Dit geeft een mooi overzicht maar het is ook slechts een indeling om de hoprassen overzichtelijk te houden. Je kan namelijk met elke hop je bier bitteren en aroma geven.

Elke hop heeft zijn identiteit en het is aan de brouwer om die te kennen en uit te spelen in zijn bier. Niet zo een gemakkelijk opdracht. Wat voornamelijk telt bij hop zijn de alfa- en Betazuren en de hopoliën. De zuren geven voornamelijk de bitterheid (en wat aroma). De hopoliën geven het aroma.
De zuren, die niet wateroplosbaar zijn, leveren voornamelijk dus de bittere smaak. Tenminste als je ze een minimum van 60 minuten kookt (90minuten om tot het maximum te geraken).
Tijdens het koken worden de alfazuren omgezet in iso-alfazuren (dit noemt men in de vakliteratuur isomerisatie). Het zijn deze iso-alfazuren die de gewenste bitterheid geven. Wanneer je hop koopt staat op de
verpakking het gehalte aan alfazuur. Dit gehalte daalt in de tijd afhankelijk van hoe je de hop bewaart. Bewaar ze het liefst in de koelcel, koud en donker. De hopbitterheid drukt men uit in IBU- waarden ofte International Bittering Units.
1 IBU = 1 milligram van iso-alfazuur per liter bier.
Helaas gaat veel bitterheid verloren tijdens het brouwproces. Zoals in de kookketel waar je bij langer dan 90 minuten koken terug een de-isomerisatie krijgt. Ook verlies je bitterheid tijdens de vergisting, lagering en ook tijdens de botteling en bewaring van het bier.
Zo komt het rendement voor een amateurbrouwer te schommelen rond de 25%. Wens je dus een bier te brouwen met een bepaald IBU dan dien je het IBU-gehalte maal 4 te doen en verder te rekenen om de gewenste
bitterheid te krijgen.
Een weetje voor de brouwers is dat de verzadigingsdrempel op 120 IBU ligt. Bieren met een hoger IBU-gehalte proef je als 120 IBU. Verder proef je de smaakverschillen in bitterheid slechts met een sprong van 5 IBU’s. Tussen 0 en 40IBU proef je de verschillen scherper dan bij hogere waarden. Een bier met 81 IBU of 83IBU…; je bent een kei als je
het verschil proeft? Maar de neus wil ook wat. Die neus ruikt de hopoliën, een combinatie van tal van stoffen waarbij de terpenen van belang zijn omdat zij de typische hopgeur geven en ook bij de voornamelijk nieuwe hoppen verantwoordelijke zijn voor de citrus-achtige geuren.
Hoppen met veel hopoliën worden als aromahoppen aangeduid. Deze worden gebruikt op het einde van de kooktijd of als toevoegsel bij de lagering (dry hopping). Hopoliën kunnen ook nog toegevoegd worden net voor het bottelen. Ze komen dan wel uit een flesje.
Bieren met een stevige bitterheid en hoparoma worden nu graag gedronken. Helaas gaan zowel de bitterheid als het aroma in de tijd achteruit. Het aroma nog vlugger dan de bitterheid! De daling start namelijk al na 1 maand en je proeft het zeker na 6 maand.

Dus ik zou zeggen drink je bier snel op!
Brouwgroetjes van David Moens

                                    2017

VAATJE ‘S  BROUWMARATHON;  35 Jaar Vaatje = 35 uur brouwen !


Om zijn 35-jarig bestaan in de verf te zetten gaat de Wijn- en Biergilde ’t Vaatje vzw op 24, 25 en 26 maart maar liefst 35 uur continu brouwen. En dit met niet minder dan 3 (zelfgemaakte) brouwinstallaties!

Inpikkend op de huidige belangstelling voor speciaalbieren en de stijgende interesse voor het brouwen van eigen bier, waagt ’t Vaatje zich aan deze krachttoer.
Blond, amber, bruin en zwart bier zal door de ‘Vaatjesbrouwers’ uit de ketels getoverd worden.
Bitter Blond, Sterke Blonde, Barley Wine, Gouden Tripel, Saisons- en Bockbier, Porter en Quadruppel staan op het programma en beloven een gans kleur en smaakpallet.
Maar ook speciallekes zoals Rauchbier, Speciale Belge, Rusian Imperial en Koffie Stout strelen binnenkort de smaakpa
pillen van de bierminnende leden.

Een echte uitdaging worden Kiwibier, Mandarijn(hop)bier, Marshmallowstout en Brettano-blond. Zowel voor de brouwers als voor de bieren van het vaatjeproevers.

David Steeman, Dirk De Mol, David Moens en Frans De Block gaan, geholpen door meerdere vrijwilligers, dit alles tot een goed einde brengen.
Logistieke steun komt er dankzij “chef-brouwer” Marc De Bondt en Dimitri & Marc van brouwerij ’t Kroontje (Rebelle bieren). Inderdaad er moet heel wat mout, hop, gist, bierflesjes en bakken bij de werk gehaald worden.

Tijdens deze brouwmarathon zet ’t Vaatje zijn deuren open en is de bar de ganse tijd operationeel dankzij verschillende leden-vrijwilligers. Doorlopend worden er lekkere knabbels en (bescheiden) animatie voorzien.
Spring dus gerust eens binnen, u hebt 35 uur de tijd en er is altijd wat te zien en te doen!

‘T Vaatje
Grote Snijderstraat 97
9280
  Lebbeke

 

ER KOMT (weer) LEVEN IN DE BROUWERIJ ! (2016)

Jawel, Marc DB, onze chef brouwer, heeft half september reeds een winterbier (Kerstbier) gebrouwen met hulp van”den Dirk” en C°. Dit kan dus na het uitgisten en bottelen rustig tot volle ontplooing komen om onze smaak-papillen maximum te strelen vanaf december.

Marc De Bondt & David Steeman

Marc De Bondt & David Steeman

 

David S; David M en “den Dirk” brouwen op 8 oktober 2016 onze fameus aperitiefbier. Beschikbaar vanaf half november.

Ja, ‘t kan niet op. Overall wordt binnenkort gebrouwen door onze chef brouwer, de Marc dus. Wel geduld hebben hoor want na de dry-hopping moet ie 2 maand (of meer?) rijpen.

En we maken de serie compleet door onze kruidige amberen Toffe Pee in de planning op te nemen.

 

 

Dit voorjaar 2014 weer enkele brouwdagen met de Marc DB achter de rug … Gelukkig want een brouwseizoen voor de amateur duurt niet zo lang. We hebben onze klassiekers TOFFE PEE en KITELBUYCK weer opnieuw gebrouwen. En omdat we , vooral voor onze Kitelbuyck, moeilijk kunnen volgen met onze kleine installatie, hebben we de mannen van brouwerij ’t Kroontje onder de arm genomen.

In April hebben ze samen met Marc DB bij hun in hun brouwerij te Denderbelle ons aperitief bier gebrouwen. Het is een enthousiast schuimend, droog, blond bier geworden. Met een goede portie Magnumhop voor de bitterhied en de klassiekeSaaz-hop voor de goede neus. Toegegeven sommige flesjes zijn iets te enthousiast. Mogelijks wegens een probleempje met de mout (Dingemans pils- en palemout) ? Of bij het bottelen medio mer op een moment te veel suiker in de mengtank gesukkeld? Och dat is ’t leven.

We zijn al een tijd overgestapt naar de T-58 van Safale waarbij we mikken op zijn fruitig karakter. Bij het bottelen gebruiken we tegenwoordig, en ook hier, veel de S-04. Eveneens van Saf-ale. Een gist met zeer goede uitvlokking. Dus op korte tijd na het bottelen een helder bier in de fles ! Probeersel met een WB-05 gist bij het bottelen gaven ook goede resultaten bij het bottelen. Eveneens een zeer goede uitvlokking. Natuurlijk met een itsje ander karakter als resultaat. Die WB is immers een gist voor “Weizenbier” Blijft onze “TOFFE PEE”. Nog steeds met een goede portie amber mout en door de uitgelezen kruidentoevoeging bij het koken hebben we ook met dit bier een gildeklassieker in huis. Ons Jubileumbier editie 2014 werd eveneens opnieuw gebrouwen door Marc DB. Deze blonde forse trippel is eveneens een vaste waarde in ons gamma.

Wegens zijn succes en zijn prachtige veroudering, gebrouwen in de brouwerij “De Graal” te Brakel, onder het toezicht van Marc. Omdat dit bier een eigen creatie is van de Marc, kunnen we geen détails hierover geven. Maar dat deze 8 volt-er nog graag gedronken wordt staat als een paal boven water. maar, het dient gezegd, het is een degustatie bier dat je best “met mate(n)” drinkt. Het is nogal hoofdig. Een verwittigd man (of vrouw) …

Deze winter 2014 – 2015 gaan we natuurlijk terug aan de slag. Er staat eerst en vooral een bruin en vol winterbier op het programma alsook Kitelbuyck en Toffe Pee. Dat winterbier zal dan tegen ½ december goed op dronk zijn. We gaan dit brouwseizoen eindigen met een zomerbiertje.

WIE GRAAG in ’t NAJAAR 2014 (vanaf oktober) EEN BROUWSEL MEE-MAAKT: contacteer Marc De Bondt of Frans De Block.
Leden mogen natuurlijk voor zich ook een brouwsel komen doen onder begeleiding. Eveneens in afspraak met Marc of Frans.